De gids die momenteel voor u ligt is het meest volledige en accurate over-zicht van de directe nevenwerking van gewasbeschermingsmiddelen op aardhommels en nuttige organismen die als antagonist gebruikt worden in de tuinbouw.

Deze is voor het overgrote deel gestoeld op eigen proeven onder praktijk-omstandigheden. Een ander belangrijk deel is afkomstig uit de intense samenwerking met diverse binnen- en buitenlandse onderzoeksinstellingen en universiteiten. Verder is hij aangevuld met betrouwbare informatie uit verschillende bronnen, waarvan de 'Joint Testing Programs' van de IOBC werkgroep 'Side-effects of Pesticides on Beneficial Organisms' één van de voornaamste is. Ook de inbreng van de fytofarmaceutische industrie is door de toename van het belang van geïntegreerde bestrijding gevoelig toegenomen en er werden dan ook verschillende gegevens gebruikt die in onderlinge samenwerking werden bekomen.

De gegevens in deze gids zijn hoofdzakelijk gebaseerd op soorten en stammen van nuttige organismen zoals ze door BIOBEST N.V. en haar distributeurs wereldwijd geleverd worden. Natuurlijke vijanden van een andere oorsprong kunnen dus eventueel anders reageren op de vermelde actieve stoffen, zelfs als zij tot dezelfde soort behoren.

Een gids zoals deze moet gezien worden als een leidraad bij het gezamenlijk gebruik van nuttige organismen zoals hommels, predatoren, parasitoïden, nuttige aaltjes en schimmels in combinatie met gewasbeschermingsmiddelen. Het is soms moeilijk om de gegevens correct te interpreteren.

1. Een middel kan toxisch zijn voor bepaalde natuurlijke vijanden, maar omwille van zijn werkingsspectrum en beperkte residuele werking toch zeer nuttig zijn in geïntegreerde bestrijding. Voorbeelden hiervan zijn ondermeer dichloorvos, mevinphos en abamectine. Soms zijn zij onontbeerlijk om een gewas of kas 'proper' te maken vooraleer nuttige vijanden worden uitgezet. Biologische bestrijding komt het best tot zijn recht als de diverse organismen preventief ingezet worden. Tevens kunnen plaatselijk haarden behandeld worden zonder veel impact te hebben op de totale populatie van natuurlijke vijanden. Vaak kan ook een lagere dosering resulteren in geringere afdoding van de populatie van nuttige antagonisten.
2. Anderzijds is slechts enkel de directe toxiciteit van de producten tegenover antagonisten weergegeven. Sublethale effecten zoals verminderde vruchtbaarheid, veranderd zoekgedrag of geringer parasiteringsvermogen worden tot op heden nauwelijks onderzocht. Vooral bij bestuiving door hommels kan er afwijkend gedrag optreden, wat resulteert in een gebrekkige bevruchting van de bloemen. Waar mogelijk werd hiermee reeds rekening gehouden in deze lijst.
3. Deze lijst is gebaseerd op resultaten die bijna uitsluitend bekomen werden onder Westeuropese omstandigheden én bij beschermde teelten. Bijgevolg zijn de resultaten slechts gedeeltelijk overzetbaar naar zuiderse landen. Voor vele natuurlijke vijanden is de toxiciteit onder een warmer klimaat beduidend geringer. Ook de levensduur van een middel is meestal veel korter, gezien de meeste moleculen sneller afgebroken worden onder invloed van zonlicht en warmte. Daarom ook dat er soms verschillen in toxiciteit worden waargenomen tussen zomer- en winterproeven.

1. Voor de nuttige organismen is de nawerking of persistentie weer-gegeven in dagen (d) of weken (w), voor hommels in uren (h). Een streepje (-) betekent dat er geen gegevens beschikbaar zijn. "Meer dan" (>) betekent dat de aangeduide nawerking een strikt minimum is. Daarom adviseren wij eigenlijk om nog langer te wachten met het uitzetten van natuurlijke vijanden.
2. Hommelnestkasten moeten afgesloten en uit de serre verwijderd worden gedurende de toepassing en nawerkingsperiode van een product uit klasse  B . De nesten mogen slechts maximum 72 uur uit de serre verwijderd worden, omdat anders verschillende bloemen niet meer bestoven zullen worden.
3. Voor Paecilomyces fumosoroseus (PreFeRal) geeft de persistentie aan hoe lang je moet wachten om PreFeRal toe te passen na een pesticidebehandeling.
4. De persistentieperiode in grote plastic constructies kan soms langer duren omdat plastic een middel kan absorberen, om het daarna geleidelijk weer af te geven.

De meest betrouwbare informatie die beschikbaar was, werd gebruikt om deze gids samen te stellen. BIOBEST N.V. kan echter in geen enkel geval verantwoordelijk gesteld worden voor het gebruik, de toepassing en mogelijke fouten van deze neveneffectengids en voor mogelijk verlies of schade als gevolg van het gebruik van producten of informatie uit deze neveneffectengids.

Het is van essentieel belang de wettelijke voorschriften die op het etiket van een product vermeld staan te volgen vooraleer dit product voor gewasbescherming te gebruiken.

Opmerking: de toegelaten gewasbeschermingsmiddelen kunnen verschillen van land tot land. Volg steeds de wettelijke normen.